قزوين « 1 » ، تعمير ( و يا ساخت ) مقبره سلطان محمد عابد در گناباد « 2 » و توسعه مقبره جدش شيخ صفى الدّين در اردبيل . « 3 » او املاكى را نيز براى مخارج حفاظ و روشنايى مقبره خود وقف كرد كه شامل مزرعه حسينى ميان ولايت ، ربخان و جمع‌آباد تبادكان مىباشد « 4 » برخى نوشته‌اند شاه‌طهماسب اولين متولى از سوى حكومت ، را براى حرم مطهر حضرت رضا عليه السّلام منصوب ساخته است . مؤتمن در تاريخ آستان قدس مىنويسد تا زمان حمله ازبكان در سال 935 ه . ق توليت به دست نقبا بود و پس از اينكه شاه‌طهماسب حمله آنها را دفع كرد و مشهد را متصرف گرديد ، املاكى را وقف حرم نمود و متولى و متصدى مخصوص غير از نقبا از سوى خود انتخاب كرد و كليه امور آستانه را به او واگذاشت و بدين‌ترتيب از اين زمان توليت امور حرم از نقباى مشهدى گرفته شد و به درباريان شاهى تفويض شد . « 5 » البتّه بايد گفت اين نظر اشتباه است و همان‌طور كه منابع مىگويند پدرش شاه اسماعيل براى مشهد هم مانند نجف و شاه چراغ متولى برگزيد و اولين متولى مشهد كه احتمالا در همان سال پس‌گيرى خراسان ( 916 ه . ق ) به توليت رسيد خواجه عتيق بن على بن احمد طوسى منشى خود شاه اسماعيل بود « 6 » كه مطابق وقف‌نامه‌اش تا سال 931 ه . ق در قيد حيات بوده است . اما بايد گفت كه شاه‌طهماسب به كار انتخاب متوليان ادامه داد و از جمله در سال 982 ه . ق توليت را به دو بخش واجبى و سنتى تقسيم كرد . توليت واجبى را به مير كمال الدّين استرآبادى و توليت سنتى را به مير ابو القاسم اصفهانى داد . « 7 »

--> ( 1 ) - قاضى احمد قمى : پيشين 1 / 609 ؛ اسكندر بيگ منشى : پيشين 1 / 203 ؛ على مؤتمن : تاريخ آستان قدس / 16 ( 2 ) - آسيه جوادى : معمارى ايران 1 / 372 ( 3 ) - همان / 379 - 380 ( 4 ) - نوروز على بسطامى : فردوس التواريخ / 401 ( 5 ) - على مؤتمن : پيشين / 171 ( 6 ) - قاضى احمد قمى : گلستان هنر / 46 ( 7 ) - قاضى احمد قمى : خلاصة التواريخ 2 /